ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 65

Lata 30. XIX wieku

Lata 30. XIX wieku Stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek Dziesięciolecia: 1780–1789 "1790–1799 "1800–1809 "1810–1819 "1820–1829 "1830–1839" 1840–1849" 1850–1859" 1860–1869" 1870–1879" 1880–1889 Lata: 1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 18 ...

Lata 80. XIX wieku

Lata 80. XIX wieku Stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek Dziesięciolecia: 1830–1839 "1840–1849 "1850–1859 "1860–1869 "1870–1879 "1880–1889" 1890–1899" 1900–1909" 1910–1919" 1920–1929" 1930–1939 Lata: 1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 18 ...

Lata 1800–1809

Lata 1800–1809 Stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek Dziesięciolecia: 1750–1759 "1760–1769 "1770–1779 "1780–1789 "1790–1799 "1800–1809" 1810–1819" 1820–1829" 1830–1839" 1840–1849" 1850–1859 Lata: 1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1 ...

Lata 60. XIX wieku

Lata 60. XIX wieku Stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek Dziesięciolecia: 1810–1819 "1820–1829 "1830–1839 "1840–1849 "1850–1859 "1860–1869" 1870–1879" 1880–1889" 1890–1899" 1900–1909" 1910–1919 Lata: 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 18 ...

Lata 40. XVIII wieku

Lata 40. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1690–1699 "1700–1709 "1710–1719 "1720–1729 "1730–1739 "1740–1749" 1750–1759" 1760–1769" 1770–1779" 1780–1789" 1790–1799 Lata: 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 174 ...

Lata 50. XVIII wieku

Lata 50. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1700–1709 "1710–1719 "1720–1729 "1730–1739 "1740–1749 "1750–1759" 1760–1769" 1770–1779" 1780–1789" 1790–1799" 1800–1809 Lata: 1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 175 ...

Lata 60. XVIII wieku

Lata 60. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1710–1719 "1720–1729 "1730–1739 "1740–1749 "1750–1759 "1760–1769" 1770–1779" 1780–1789" 1790–1799" 1800–1809" 1810–1819 Lata: 1760 1761 1762 1763 1764 1765 1766 176 ...

Lata 70. XVIII wieku

Lata 70. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1720–1729 "1730–1739 "1740–1749 "1750–1759 "1760–1769 "1770–1779" 1780–1789" 1790–1799" 1800–1809" 1810–1819" 1820–1829 Lata: 1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 177 ...

Lata 80. XVIII wieku

Lata 80. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1730–1739 "1740–1749 "1750–1759 "1760–1769 "1770–1779 "1780–1789" 1790–1799" 1800–1809" 1810–1819" 1820–1829" 1830–1839 Lata: 1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 178 ...

Lata 90. XVIII wieku

Lata 90. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1740–1749 "1750–1759 "1760–1769 "1770–1779 "1780–1789 "1790–1799" 1800–1809" 1810–1819" 1820–1829" 1830–1839" 1840–1849 Lata: 1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 179 ...

Lata 1810–1819

Lata 1810–1819 Stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek Dziesięciolecia: 1760–1769 "1770–1779 "1780–1789 "1790–1799 "1800–1809 "1810–1819" 1820–1829" 1830–1839" 1840–1849" 1850–1859" 1860–1869 Lata: 1810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1 ...

Lata 20. XIX wieku

Lata 20. XIX wieku Stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek Dziesięciolecia: 1770–1779 "1780–1789 "1790–1799 "1800–1809 "1810–1819 "1820–1829" 1830–1839" 1840–1849" 1850–1859" 1860–1869" 1870–1879 Lata: 1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 18 ...

Lata 40. XIX wieku

Lata 40. XIX wieku Stulecia: XVIII wiek – XIX wiek – XX wiek Dziesięciolecia: 1790–1799 "1800–1809 "1810–1819 "1820–1829 "1830–1839 "1840–1849" 1850–1859" 1860–1869" 1870–1879" 1880–1889" 1890–1899 Lata: 1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 18 ...

Lata 30. XVIII wieku

Lata 30. XVIII wieku Stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek Dziesięciolecia: 1680–1689 "1690–1699 "1700–1709 "1710–1719 "1720–1729 "1730–1739" 1740–1749" 1750–1759" 1760–1769" 1770–1779" 1780–1789 Lata: 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 173 ...

Lata 50. XIX wieku

Lata 50. XIX wieku Stulecia: XVIII wiek – XIX wiek – XX wiek Dziesięciolecia: 1800–1809 "1810–1819 "1820–1829 "1830–1839 "1840–1849 "1850–1859" 1860–1869" 1870–1879" 1880–1889" 1890–1899" 1900–1909 Lata: 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 18 ...

Rok

Rok – odstęp czasu między dwoma jednakowymi położeniami Ziemi w jej ruchu po orbicie wokół Słońca. Analogicznie można mówić o roku marsjańskim lub wenusjańskim – jest to odstęp czasu między dwoma położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół m ...

Rok świetlny

Rok świetlny – jednostka odległości stosowana w astronomii. Jest równy odległości, jaką pokonuje światło w próżni w ciągu jednego roku juliańskiego. W przeliczeniu na inne jednostki: 1 rok świetlny = 0.3066 pc = 63241 j.a. = 9.4607 10 15 m czyli ...

Nowy Rok

Nowy Rok – międzynarodowe święto przypadające 1 stycznia każdego roku, w Polsce jest to dzień wolny od pracy. W powszechnie przyjętym zwyczaju obchodzenie święta należy rozpocząć od otworzenia butelki szampana o północy z dnia 31 grudnia na 1 sty ...

Chiński Nowy Rok

Chiński Nowy Rok – najważniejsze święto w tradycyjnym kalendarzu chińskim, przypadające między końcem stycznia a początkiem lutego. Od najdawniejszych czasów jest w Chinach najważniejszym świętem publicznym i prywatnym, zapożyczyły je również zam ...

Międzynarodowy Rok Geofizyczny

Międzynarodowy Rok Geofizyczny – międzynarodowy projekt badawczy, obejmujący różnorodne badania z zakresu geofizyki podejmowane w okresie od 1 lipca 1957 do 31 grudnia 1958 roku. Brało w nim udział łącznie 67 krajów z obu stron żelaznej kurtyny.

Stary Nowy Rok

Stary Nowy Rok - Nowy Rok według kalendarza juliańskiego. Nieoficjalne święto tradycyjnie obchodzone w krajach, w których kościoły świętują Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego. W związku z tym data rozpoczęcia "starego nowego roku” odp ...

Rok zwrotnikowy

Rok zwrotnikowy – czas pomiędzy dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt równonocy wiosennej. Wskutek zjawiska precesji punkt Barana przesuwa się o około 50 sekund łuku na rok względem gwiazd w kierunku przeciwnym do pozornego ruchu Słońca ...

Rok podatkowy

Rok podatkowy, rok obrotowy – w prawie podatkowym, okres rozliczeniowy składający się zwykle z dwunastu kolejno następujących po sobie miesięcy, najczęściej pokrywających się z rokiem kalendarzowym. Przykładowo jednak w Wielkiej Brytanii rok poda ...

Rok Jubileuszowy

Rok Jubileuszowy, Rok Święty – w tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej rok szczególnej łaski, przypominający pochodzenie człowieka od Boga.

Rok zerowy

Rok zerowy – rok niewystępujący w szeroko stosowanym kalendarzu gregoriańskim ani w jego poprzedniku, kalendarzu juliańskim, jednak mający zastosowanie przy obliczaniu dat w astronomii.

Transport

Transport – przemieszczanie ludzi, ładunków w przestrzeni przy wykorzystaniu odpowiednich środków. Potrzeby transportowe należą do grupy potrzeb wtórnych człowieka i są związane z faktem różnego rozmieszczenia przestrzennego zasobów, skupisk ludz ...

Transport kolejowy

Transport kolejowy – gałąź transportu lądowego obejmująca trzy podsektory: pasażerski transport kolejowy, towarowy transport kolejowy i infrastrukturę transportu kolejowego. Kolejowy system transportowy obejmuje infrastrukturę, czyli linie kolejo ...

Kazakstan temyr żoły

Tory w Kazachstanie podobnie jak w innych byłych republikach radzieckich są szerokotorowe. Rozstaw szyn wynosi 1520 mm. Szerokość ta stosowana jest we wszystkich sąsiednich krajach, oprócz Chin, co ułatwia komunikację międzynarodową. Sieć w 2005 ...

Transport kolejowy w Kosowie

Transport kolejowy w Kosowie – system transportu kolejowego w Kosowie. Składa się z linii kolejowych o długości 333.451 km oraz dodatkowych 103.4 km linii towarowych. Łączy wszystkie najważniejsze centra w kraju, z wyjątkiem Djakowicy i Gnjilane. ...

Historia kolei

Kolej istniała od starożytności w postaci kolei konnych wykorzystujących wyżłobienia w kamiennych płytach dróg, które powstały m.in. na niektórych mocno obciążonych drogach dojazdowych do Rzymu. Transport szynowy z trakcją konną był znany już w A ...

Metro

Metro – kolej przeznaczona do transportu pasażerów, o zdolności przepustowej umożliwiającej obsługę ruchu o dużym nasileniu oraz charakteryzująca się wyłącznymi prawami drogi, wielowagonowymi pociągami, dużą prędkością i dużym przyspieszeniem, zł ...

Metro w Moskwie

Metro w Moskwie – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy Rosji – Moskwie i częściowo w Obwodzie Moskiewskim. Jest pierwszym systemem metra oddanym do użytku w Rosji. System składa się z 15 linii; jego długość wynosi 3 ...

Katastrofa metra w Moskwie

Katastrofa metra w Moskwie – katastrofa, jaka wydarzyła się 15 lipca 2014 w moskiewskim metrze na odcinku linii Arbacko-Pokrowskiej, pomiędzy stacjami Sławianski Bulwar i Park Pobiedy. Pociąg wskutek spadku napięcia w sieci trakcyjnej gwałtownie ...

Metro w Paryżu

Metro w Paryżu – system podziemnej kolei obsługującej Paryż i jego aglomerację zarządzany przez Régie autonome des transports parisiens. Przebiega po wydzielonych, w większości podziemnych trasach o łącznej długości 218.2 km z 302 stacjami, w tym ...

Lista stacji metra w Paryżu

Metro w Paryżu to system podziemnej kolei obsługującej Paryż i jego aglomerację zarządzany przez Régie autonome des transports parisiens. Liczy ponad 300 stacji funkcjonujących na 16 liniach. Oprócz nich lista obejmuje również stacje, które z jak ...

Metro w Petersburgu

Metro w Sankt Petersburgu – system kolei podziemnej zlokalizowany w mieście Petersburgu i w obwodzie leningradzkim, na terenie Federacji Rosyjskiej. Składa się z pięciu linii. Jest to jeden z najgłębiej położonych systemów metra na świecie. Odzna ...

Metro w Nowosybirsku

Metro w Nowosybirsku – system kolei podziemnej w Nowosybirsku. Jest to jedyne metro położone na terenie Syberii i leżące najdalej na wschód metro w Rosji. Rocznie przewozi ok. 70 milionów pasażerów, co stawia je na trzecim miejscu w kraju.

Metro w Kijowie

Metro w Kijowie, – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w Kijowie i będący pierwszym tego typu środkiem transportu na Ukrainie oraz historycznie trzeci w byłym ZSRR. Stacja Arsenalna, znajdująca się na linii Swiatoszyńsko-Bro ...

Metro w Ałmaty

Metro w Ałmaty – system metra w Ałmaty, będący jedynym systemem kolei podziemnej w Kazachstanie. Został on uruchomiony w 2011 i składa się z jednej linii o długości 10.3 km, na której zlokalizowanych jest 9 stacji pasażerskich. Ponadto w systemie ...

Metro w Barcelonie

Metro w Barcelonie – jest systemem szybkiego transportu podziemnego w drugim co do wielkości mieście w Hiszpanii. System składa się z 11 linii na których znajduje się 209 stacji. Dwie kolejne linie są w fazie budowy. Budowa metra w Barcelonie roz ...

Metro w Budapeszcie

Metro budapeszteńskie – system kolei podziemnej zlokalizowany w stolicy Węgier – Budapeszcie – otwarty w 1896 roku. Jest to najstarsza kolej podziemna w kontynentalnej części Europy. Obecnie sieć metra składa się z czterech linii: zielona linia m ...

MTR

MTR to skrót określający szybki system kolejowy w Hongkongu. MTR powstało w 1979. Na system składa się 211.6 km torów i 150 stacji z czego 82 to stacje kolejowe. Aktualnie MTR jest obsługiwane przez MTR Corporation Limited. Dzięki swojej wydajnoś ...

Metro w Erywaniu

Metro w Erywaniu jest jedynym systemem metra w Armenii. Pierwsza linia została otwarta w 1981 roku i została rozszerzona w 1996 roku w kierunku południowym. Pierwotna koncepcja zakładała uruchomienie systemu premetra, jednak wzrost liczby ludnośc ...

Metro w Izmirze

Metro w Izmirze - system szybkiej kolei składający się obecnie z 1 linii o długości 20 kilometrów. Kontrakt na budowę metra podpisano w 1993, a roboty ruszyły dwa lata później. W maju 2000 10 stacji zostało oddane do użytku, a całkowity koszt odc ...

Metro w Kazaniu

Metro w Kazaniu jest jednym z najmłodszych systemów metra w Rosji, składa się z jednej linii na której ulokowanych jest 10 stacji. System został otwarty 27 sierpnia 2005 roku w czasie obchodzonej tu 1000. rocznicy istnienia miasta. Kazań dziś jes ...

Metro w Kopenhadze

Metro w Kopenhadze – system szybkiego transportu w stolicy Danii, składający się z dwóch linii o łącznej długości 21 km. Na obu liniach znajdują się 22 przystanki. Metro kursuje obecnie według oficjalnej strony 24h/7, z najniższą częstotliwością ...

Metro w Limie

Metro w Limie, oficjalnie z hiszp. Tren Urbano de Lima – jeden z systemów transportu publicznego świadczącym usługi przewozowe na terenie obszaru metropolitarnego Limy.

Metro w Londynie

Metro w Londynie – system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie – pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycz ...

Metro w Adanie

W 1992 ruszyła budowa pierwszej linii metra. Pierwszy odcinek Hastane − Vilayet o długości 8 km otwarto 18 marca 2009. 14 maja 2009 otwarto drugi odcinek Vilayet - Akincilar o długości 5.5 km. Obecnie linia o długości 13.5 km ma 13 stacji. Zajezd ...

Metro w Algierze

Budowę pierwszej linii metra rozpoczęto w 1980, jednak wkrótce ją przerwano. W 2006 budowę linii powierzono konsorcjum, na którego czele stał Siemens AG. Pierwsze jazdy próbne rozpoczęto 8 września 2011. Oficjalne otwarcie pierwszej części pierws ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie