ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 389

Skala trudności dróg skalnych

Ustalanie skali trudności drogi jest sprawą w dużym stopniu uznaniową. Zazwyczaj autor lub autorzy pierwszego przejścia danej drogi proponuje wycenę jej trudności. Kolejne przejścia drogi pozwalają na dokonanie weryfikacji. W związku z tym, drogi ...

Skialpinizm

Skialpinizm, ski-tour – rodzaj sportu narciarskiego; połączenie wspinaczki zimowej, wędrówki na nartach oraz zjazdu narciarskiego w terenie górskim, o znacznym stopniu nachylenia i dużych niebezpieczeństwach obiektywnych. Istotą skialpinizmu jest ...

Styl alpejski

Styl alpejski – taktyka stosowana przy zdobywaniu wysokich gór, przede wszystkim w himalaizmie. Nazwa pochodzi od sposobu wchodzenia na szczyty w Alpach, gdzie zazwyczaj atak szczytowy odbywa się w ciągu jednej doby, co umożliwia ograniczenie ilo ...

Styl wspinaczki

Styl wspinaczki − szerokie pojęcie obejmujące ogólną ocenę całokształtu środków, tak materialnych, jak i intelektualnych, zaangażowanych w pokonanie drogi wspinaczkowej. Od początków wspinania sposób pokonania danego problemu był uważany za równi ...

Superdirettissima

Superdirettissima – rodzaj drogi wspinaczkowej, której trasa jest wytyczona niemal dokładnie w linii spadku wierzchołka. Jest to droga bliższa drodze idealnego spadku niż direttissima. Wspinacze używają często skrótowych określeń diretta i superd ...

Szerpa

Szerpa – określenie w języku polskim, często błędnie skracane do szerp, oznaczające tragarza wysokogórskiego dostarczającego ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć. Nazwa pochodzi od nazwy plemienia Szerpów żyj ...

Sztuczna ściana wspinaczkowa

Sztuczna ściana – obiekt przystosowany do wymagań wspinaczki albo specjalnie w tym celu zbudowany. W naszym klimacie sztuczne ściany przeważnie umiejscowione są wewnątrz budynków. Najczęstsza konstrukcja to rusztowanie wsparte o ściany lub dach b ...

Śnieżna Pantera

Śnieżna Pantera – radzieckie wyróżnienie alpinistyczne nadawane za zdobycie pięciu siedmiotysięczników, które w przeszłości znajdowały się w granicach Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Wyróżnienie powstało w czasach istnienia ZSRR, j ...

Tatrzański Cmentarz Symboliczny

Tatrzański Cmentarz Symboliczny, dawniej też Symboliczny Cmentarz Ofiar Tatr – symboliczny cmentarz położony na zachodnich stokach Osterwy w Tatrach Wysokich. Znajduje się na południowy wschód od Popradzkiego Stawu u wylotu Doliny Złomisk do głów ...

Topo

Topo v graficzny opis drogi wspinaczkowej w górach, względnie opis skały z naniesionym przebiegiem i wyceną dróg wspinaczkowych, lub też opis całego rejonu wspinaczkowego z wyszczególnionymi skałami i drogami wspinaczkowymi. Topo dróg o skompliko ...

Trawers (wspinaczka)

Trawers Fragment drogi wspinaczkowej, która pnie się do góry lecz prowadzi mniej więcej w poziomie, w poprzek zbocza, ściany czy płyty. Istnieją też drogi wspinaczkowe, które są w całości trawersami, np. trawers Zamarłej Turni. Wejście na szczyt, ...

Tyrolka

Tyrolka, kolejka tyrolska – szczególny przypadek trawersu linowego. Metoda pokonywania odcinków terenu pozbawionego wystarczającej rzeźby, w szczególności przepaści, wąwozów i studni w jaskiniach za pomocą podpięcia wspinacza w uprzęży do wstępni ...

Urządzenie zaciskowe

Urządzenie zaciskowe – urządzenie sportowe umożliwiające przemieszczanie się po pionowo przymocowanej linie. Stosowane w sportach typu wspinaczka, alpinizm podziemny oraz w pracach na wysokości. Technika wychodzenia po linie nazywana jest małpowa ...

VF Ivano Dibona

Sentiero Ferrato Iwano Dibona – droga spacerowa wzdłuż grani Zurlon, głównego grzbietu Cristallo, grupy górskiej we włoskich Dolomitach, na północny wschód od Cortina d’Ampezzo, w prowincji Belluno, we Włoszech. Szlak Ivano Dibona był pierwotnie ...

Via ferrata

Via ferrata – szlak turystyczny o charakterze wspinaczkowym, wyposażony dla celów autoasekuracji w linę stalową. W języku polskim czasami określana jako żelazna perć. Vie ferraty są popularne w wielu europejskich państwach m.in. Włoszech, Niemcze ...

Wspinaczka górska

Wspinaczka górska – wielowyciągowa wspinaczka uprawiana w terenie górskim wymagająca specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego jak też umiejętności niezbędnych do wspinania i korzystania ze sprzętu to cechy wyróżniające wspinaczkę górską. Do jej s ...

Wspinaczka klasyczna

Wspinaczka klasyczna – rodzaj wspinaczki polegający na pokonywaniu drogi wspinaczkowej z użyciem wyłącznie rąk i nóg. Sprzęt wspinaczkowy służy tutaj jedynie do asekuracji. Niedozwolone jest chwytanie się haków, stawanie na spitach, podciąganie n ...

Wspinaczka lodowa

Wspinaczka lodowa - sport ekstremalny uprawiany w warunkach zimowych na pionowych ścianach pokrytych lodem, lodospadach i różnych formacjach sopli. Wspinaczka lodowa diametralnie różna jest od wspinaczki skalnej. W skale używa się nóg i rąk bez d ...

Wspinaczka na czas

Wspinaczka na szybkość – rodzaj wspinaczki, gdzie o wyniku decyduje szybkość pokonania drogi podczas zawodów wspinaczkowych. Jako konkurencja sportowa jest najbardziej widowiskową formą dyscypliny, wspinaczki sportowej polegającą na równoczesnym ...

Wspinaczka piaskowcowa

Wspinaczka piaskowcowa jest rodzajem wspinaczki skalnej uprawianej w piaskowcu i w związku z niewielką odpornością mechaniczną tego rodzaju skały oraz uwarunkowaniami historycznymi posługująca się dość specyficznym zestawem reguł i zasad.

Wspinaczka skalna

Wspinaczka skalna – jeden z rodzajów wspinaczki uprawiany w terenie skalnym bez śniegu i lodu. Wspinaczka skalna polega na pokonywaniu stromych ścian skalnych określonymi drogami wspinaczkowymi. Drogi te określają ściśle miejsce przejścia ściany; ...

Współczynnik odpadnięcia

Współczynnik odpadnięcia – współczynnik używany do określenia obciążeń przenoszonych na układ asekuracyjny podczas odpadnięcia we wspinaczce. Współczynnik odpadnięcia jest określony wzorem: W O = l r, {\displaystyle WO={\frac {l}{r}},} gdzie: l { ...

Wyciąg (wspinaczka)

Wyciąg - we wspinaczce - odległość między dwoma stanowiskami asekuracyjnymi wyznaczona przede wszystkim długością używanej liny oraz konfiguracją terenu i ilością sprzętu. Tradycyjnie długość drogi mierzy się liczbą wyciągów, szczególnie we wspin ...

Zapieraczka

Zapieraczka – jedna z technik wspinaczkowych. We wspinaczce skalnej jest to sposób pokonywania formacji skalnych typu komin i szczelina, czyli takich, które mają dwie równoległe, pionowe ściany. Zapieraczkę często wykorzystuje się także w jaskini ...

Zespół wspinaczkowy

Zespół wspinaczkowy – partnerzy, wspólnie uczestniczący we wspinaniu na drodze wspinaczkowej. Najczęściej dwuosobowy. Ze względu na realizowane zadania, członków zespołu określamy następująco: pierwszy prowadzący – prowadzi drogę lub jej wyciąg, ...

Zimowa wyprawa na Mount Everest 1980

Zimowa wyprawa na Mount Everest 1979/1980 – przełomowa wyprawa w dziejach światowego himalaizmu – w czasie tej wyprawy zdobyto po raz pierwszy ośmiotysięcznik w zimie, co otworzyło nowy front działań himalaistycznych – wyprawy zimowe w najwyższe ...

Zjazd (wspinaczka)

Zjazd to technika, umiejętności przemieszczania się w dół urwistego terenu, ścian budynków itp. wysokich powierzchni z wykorzystaniem liny zamocowanej od góry. Tempo zjazdu ograniczane jest dzięki tarciu liny przechodzącej przez przyrząd zjazdowy ...

Wspinaczka sportowa

Wspinaczka sportowa – dyscyplina sportowa, będąca odmianą wspinaczki skalnej, która polega na przemieszczaniu się w terenie na tyle stromym, że wymaga on trwałego mocowania kotwic do skały dla asekuracji. Jest to przeciwieństwo wspinaczki tradycy ...

Wspinaczka sportowa na Igrzyskach Azjatyckich 2018

Wspinaczka sportowa na Igrzyskach Azjatyckich 2018 – jedna z dyscyplin rozgrywana podczas igrzysk azjatyckich w Dżakarcie i Palembangu. Zawody odbyły się w dniach 23 – 27 sierpnia w Jakabaring Sport City w Palembangu. Do rywalizacji w sześciu kon ...

Zawody wspinaczkowe

Zawody wspinaczkowe – rodzaj zawodów sportowych we wspinaczce sportowej rozgrywanych współcześnie głównie na sztucznych ścianach wspinaczkowych. Zawody organizowane są zarówno w zakresie wspinaczki klasycznej, na szybkość, jak i wspinaczki lodowe ...

Alpentrail

Alpentrail – wyścig psich zaprzęgów rozgrywany od 1996 roku w Niemczech. Zorganizowany z myślą kontynuacji zlikwidowanego rok wcześniej wyścigu Alpirod. Zazwyczaj składa się z sześciu etapów, o długości od 30 do 55 km i różnicy wzniesień od 1200 ...

Femundslopet

Finnmarkslopet – wyścig psich zaprzęgów rozgrywany w Norwegii od 1981 roku. Zawody rozgrywane są na dwóch trasach. Dla zaprzęgów składających się z 8 psów długość trasy wynosi 500 km, dla zaprzęgów składających się z 14 psów długość trasy wynosi ...

Iditarod Trail Sled Dog Race

Iditarod Trail Sled Dog Race – jeden z najbardziej prestiżowych i najtrudniejszych w Ameryce Północnej wyścigów psich zaprzęgów. Rozgrywany jest od 1973 roku na Alasce, w Stanach Zjednoczonych.

Pirena

Pirena – międzynarodowe zawody w wyścigu psich zaprzęgów, rozgrywane w Pirenejach w latach 1991–2012.

Psi zaprzęg

Psi zaprzęg – sposób poruszania pojazdu zaprzęgowego, najczęściej sań na śniegu, ale także, np. lekkiego wózka przez zespół - od jednego do kilkunastu - psów. Liczba psów zależy od ich wielkości i siły, od ciężaru ciągnionego pojazdu, od długości ...

Skijöring na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1928

Wyniki wyścigów w skijöringu na Zimowych IO 1928, zawody te odbyły się 12 lutego 1928 r. Trasa wyścigu liczyła 1900 m. Udział brało 8 sportowców, tryumfowali sami Szwajcarzy:

Yukon Quest

Yukon Quest – tysiącmilowy międzynarodowy wyścig psich zaprzęgów odbywający się corocznie w lutym, w Ameryce Północnej. W latach parzystych wyścig prowadzi z Fairbanks na Alasce do Whitehorse w kanadyjskim Terytorium Jukon, a w latach nieparzysty ...

Zaprzęgi z psami na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1932

Wyniki wyścigu zaprzęgów z psami rozgrywanych na III Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w roku 1932 jako dyscyplina pokazowa. Rozgrywano dwa wyścigi, pierwszy 6 lutego, drugi 7 lutego 1932 roku na dystansie 40.5 km.

Europejska Konwencja Żonglerska

Europejska Konwencja Żonglerska) - największy na świecie festiwal żonglerki na który przybywa od. 2000 do 7000 artystów, zarówno profesjonalistów jak i hobbystów. Organizowany co roku latem w innym europejskim mieście. Ma na celu wymianę doświadc ...

Pen spinning

Pen spinning – odmiana żonglerki kontaktowej, w której używanym przedmiotem jest długopis, ołówek lub przedmiot przypominający je kształtem. Jest to umiejętność polegająca na wprawianiu długopisu w ruch i manipulowaniu nim w taki sposób, aby wyko ...

Podrzucanie butelki

Podrzucanie butelki – czynność polegająca na rzucaniu plastikowej butelki wody zazwyczaj pełnej lub częściowo wypełnionej cieczą w taki sposób, że butelka się obraca, próbując wylądować prosto na swoim dnie. Czynność ta stała się międzynarodowym ...

Siteswap

Siteswap – podstawowy trik na każdą nieparzystą liczbę piłek, zaczynając od trzech, nazywany jest kaskadą i polega na naprzemiennym przerzucaniu piłek z prawej do lewej ręki i z lewej do prawej ręki. Podstawowy trik na każdą parzystą liczbę piłek ...

Żongler (artysta cyrkowy)

Żongler – dosłownie sztukmistrz. W średniowieczu rodzaj muzykanta, śpiewaka i jednocześnie sztukmistrza. W starożytnym Rzymie nazywani circulatores a w Bizancjum – ioculatores. Współcześnie najczęściej kojarzony z artystą cyrkowym, którego występ ...

Żonglerka

Żonglerka – rodzaj rozrywkowej aktywności fizycznej, polegający na poruszaniu rekwizytami w niekonwencjonalny sposób. Najbardziej rozpoznawalną formą jest wielokrotne, powtarzalne podrzucanie przedmiotów w powietrze i ponowne ich chwytanie. Rekwi ...

American Association

American Association – liga baseballowa istniejąca w latach 1882–1891. Utworzona w listopadzie 1881 z inicjatywy dziennikarza gazety The Cincinnati Enquirer Olivera Perryego Caylora i właściciela Cincinnati Red Stockings Justusa Thornera, po wykl ...

Baltimore Orioles (XIX wiek)

Baltimore Orioles – nieistniejący klub baseballowy z siedzibą w Baltimore w stanie Maryland. Klub powstał w 1882 i przystąpił do rozgrywek powstałej w tym samym roku ligi American Association. W 1891 American Association rozwiązano, zaś zespół zo ...

Baseball Writers’ Association of America

Baseball Writers’ Association of America – stowarzyszenie skupiające dziennikarzy, zajmujących się tematyką baseballową w gazetach, magazynach i na stronach internetowych. Stowarzyszenie powstało w 1908 roku by wspierać dziennikarzy, zajmujących ...

Busch Memorial Stadium

Busch Memorial Stadium – nieistniejący stadion baseballowy w St. Louis w stanie Missouri, na którym swoje mecze rozgrywał zespół St. Louis Cardinals. Budowę obiektu rozpoczęto w maju 1964, a do użytku oddano w maju 1966. Pierwszy mecz odbył się 1 ...

Comiskey Park

Comiskey Park – nieistniejący stadion baseballowy w Chicago, na którym swoje mecze rozgrywał zespół Chicago White Sox. Był trzykrotnie areną Meczu Gwiazd. Budowę stadionu rozpoczęto w lutym 1910, zaś pierwszy mecz rozegrano 1 lipca 1910; początko ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie