ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 306

Chłopomania

Chłopomania - ludomania, w postaci zainteresowania życiem wsi i społeczności chłopskiej oraz nurt kulturalno-artystyczny, który pojawił się wśród inteligencji młodopolskiej i ukraińskiej w drugiej połowie XIX wieku. Chłopomania charakteryzowała s ...

Figurki ćmielowskie

Figurki ćmielowskie – obiekty ceramicznej rzeźby kameralnej powstające w Polsce w latach 50. i 60. XX wieku, reprezentujące stylistykę tzw. New Look lub okresu odwilży, odlewane w porcelanie lub w porcelicie. Były projektowane przez plastyków zat ...

Medal Młodej Sztuki

Medal Młodej Sztuki – nagroda artystyczna przyznawana od 1974 przez redakcję dziennika "Głos Wielkopolski”; honoruje artystów i ludzi związanych z wielkopolską kulturą. Inicjatorami powołania nagrody byli: Izabella Cywińska i Włodzimierz Braniecki.

Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej

Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej w Otrębusach – muzeum mieszczące się w domu prof. Mariana Pokropka przy ul. Natalińskiej 15. Właścicielami są Marian, Stanisława, Agnieszka i Wojciech Pokropek. Profesor etnologii Uniwersytetu Warszawskiego Marian P ...

Olimpiada Artystyczna

Olimpiada Artystyczna – olimpiada szkolna organizowana od 1976 przez Muzeum Narodowe w Warszawie, a od 2004 roku przez Stowarzyszenie Przyjaciół Olimpiady Artystycznej. Konkurs prowadzony jest w dwóch sekcjach: plastyki i muzyki. Olimpiada Artyst ...

Sympozjum Plastyczne Wrocław ’70

Sympozjum Plastyczne Wrocław ’70 – zebranie plastyków, krytyków i teoretyków sztuki we Wrocławiu rozpoczęte w marcu 1970 roku. Wydarzenia artystyczne i realizacje związane z Sympozjum przyczyniły się do upowszechnienia sztuki konceptualnej w Pols ...

Święta państwowe w Polsce

Pojęcie święta państwowego nie zostało w Polsce prawnie uregulowane w żadnym akcie normatywnym, podobnie jak nie określono sposobu ich obchodzenia, co Najwyższa Izba Kontroli w 2005 roku uznała za "legislacyjny błąd”. Jedynie ustawa o godle, barw ...

Święto ABW

Święto ABW – polskie święto obchodzone corocznie 6 kwietnia przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, upamiętniające ustanowienie tzw. "pakietu ustaw policyjnych" w 1990 roku, co miało ogromne znaczenie dla służb specjalnych. Były to: Ustawa o U ...

Dzień bez Alkoholu

Dzień bez Alkoholu – polskie święto, obchodzone 1 czerwca, ustanowione uchwałą Sejmu RP 24 maja 2006, ze względu na szczególną wymowę Międzynarodowego Dnia Dziecka. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy. W Uchwale czytamy:

Andrzejki

Andrzejki – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na koń ...

Barbórka

Barbórka, Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane ...

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy – święto obchodzone corocznie 28 kwietnia, proklamowane w 2003 roku przez Międzynarodową Organizację Pracy we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia oraz Międzynarodową Konfederacją Zwią ...

Święto Biura Ochrony Rządu

Święto Biura Ochrony Rządu, Święto BOR – polskie święto obchodzone corocznie 12 czerwca, do 2017 r., przez Biuro Ochrony Rządu na mocy art. 4 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu. Dzień ten nie był dniem wolnym od pracy.

Dzień Chłopaka

Daty obchodów Dnia Chłopaka w innych krajach: 19 listopada – Indie, Meksyk 7 października – Norwegia 5 maja – w Japonii święto Tango-no Sekku obchodzone od VI wieku n.e., po II wojnie światowej przemianowane na Dzień Dziecka. 25 listopada – Kanad ...

Dożynki

Dożynki, Święto Plonów, Wieńce – ludowe święto połączone z obrzędami dziękczynnymi za ukończenie żniw i prac polowych. W czasach przedchrześcijańskich – etniczne święto słowiańskie, przypadające w okresie równonocy jesiennej. Współcześnie obchodz ...

Dzień bez Śmiecenia

Dzień bez Śmiecenia – pomysł wypracowany przez młodzież z kilkunastu krajów współdziałających w ramach międzynarodowego programu "Europejski Eko-Parlament Młodzieży”, przedsięwzięcia firmowanego przez PRO EUROPE, a koordynowanego i sponsorowanego ...

Dzień Dawcy Szpiku

Dzień Dawcy Szpiku – święto dawstwa szpiku i leczenia nowotworów krwi obchodzone w Polsce od 2002 roku. W dniu dawcy szpiku kostnego pokazuje się ludzi, którzy oddali szpik i komórki krwiotwórcze po to, by dać szansę chorym na powrót do zdrowia. ...

Dzień Kolejarza

Dzień Kolejarza lub Święto Kolejarza – polskie święto obchodzone corocznie przez kolejarzy i pracowników kolei 25 listopada w dniu wspomnienia św. Katarzyny Aleksandryjskiej, patronki kolejarzy.

Dzień Kryptologii

Dzień Kryptologii – święto obchodzone 25 stycznia, ustanowione w 2007 przez Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ustanowienie święta odbyło się w 75. rocznicę złamania szyfru niemieckiej maszyny kodujące ...

Dzień Pacjenta w Śpiączce

Dzień Pacjenta w Śpiączce – polskie święto uchwalone przez Sejm RP 23 listopada 2012 roku. Na obchody wyznaczono dzień 18 kwietnia. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy.

Dzień Pamięci o Zagładzie Romów

Dzień Pamięci o Zagładzie Romów – święto obchodzone 2 sierpnia upamiętniające, jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii Romów, likwidację w KL Auschwitz II – Birkenau w 1944 roku cygańskiego obozu rodzinnego tzw. Zigeunerlager.

Dzień Polskiej Harcerki

Dzień Polskiej Harcerki, Światowy Dzień Harcerki – święto harcerek obchodzone w pierwszą niedzielę października. Dzień ten wskazały instruktorki i harcerki, które przeżyły II wojnę światową i okupację, jako dzień pamięci i modlitwy za te, które o ...

Dzień Służby Zagranicznej

Dzień Służby Zagranicznej – święto polskiej służby zagranicznej, obchodzone corocznie w dniu 16 listopada, w rocznicę wysłania przez Józefa Piłsudskiego pierwszej depeszy zagranicznej do przywódców państw świata, informującej o powstaniu niepodle ...

Dzień Sołtysa

Dzień Sołtysa - coroczne polskie święto obchodzone, w większości przypadków na terenie kraju, 11 marca. Lokalnie można napotkać inne daty. Pochodzenie nie jest znane, jednak w ostatnich latach staje się coraz popularniejsze w gminach wiejskich.

Dzień Straży Gminnej

Dzień Straży Gminnej – polskie święto obchodzone 29 sierpnia w rocznicę uchwalenia ustawy z 1997 roku, która określa funkcjonowanie straży gminnej. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy. Jest świętem wszystkich pracowników i funkcjonariuszy st ...

Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej

Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej – polskie święto państwowe obchodzone 12 lipca, w rocznicę pacyfikacji Michniowa, poświęcone mieszkańcom polskich wsi za ich patriotyczną postawę w czasie II wojny światowej – za pomoc udzielaną uciekinierom, ...

Dzień Wędkarza

Dzień Wędkarza – ustanowiony 19 marca 2007 przez Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Delegatów PZW dla upamiętnienia powstania Polskiego Związku Wędkarskiego. W roku 2017 Zarząd Główny PZW uchwalając nowy statut związku przeniósł obchody Dnia Wędkarza na ...

Dzień Wolności i Praw Obywatelskich

Dzień Wolności i Praw Obywatelskich – polskie święto, obchodzone 4 czerwca, ustanowione uchwałą Sejmu RP w dniu 24 maja 2013 roku. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy. Upamiętnia pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory parlamentarne w 1 ...

Filatelistyka

Filatelistyka – rodzaj hobby polegający na kolekcjonowaniu wszelkiego rodzaju walorów pocztowych, głównie znaczków pocztowych, datowników okolicznościowych, całostek, całości pocztowych i kopert FDC.

Gaik (święto)

Gaik – ludowe święto słowiańskie poświęcone witaniu wiosny polegające na obchodzeniu wsi z ozdobionymi roślinami - najczęściej gałęziami lub małymi drzewkami.

Gorolski Święto

Gorolski Święto lub Gorol – święto góralskie organizowane corocznie w pierwszy weekend sierpnia przez mniejszość polską w Czechach na Zaolziu, mające charakter festiwalu kulturalno-folklorystycznego. Odbywa się w Jabłonkowie i trwa od piątku do n ...

Dzień Bezpiecznego Internetu

Dzień Bezpiecznego Internetu – święto obchodzone w całej Europie w pierwszej połowie lutego. Jest inicjatywą Komisji Europejskiej, mającą na celu zwrócenie uwagi na kwestię bezpiecznego dostępu dzieci i młodzieży do zasobów internetowych. Od 2004 ...

Dzień Jedności Kaszubów

Dzień Jedności Kaszubów – święto obchodzone corocznie 19 marca upamiętniające pisemną wzmiankę o Kaszubach w bulli Grzegorza IX. 19 marca 1238 papież zatytułował szczecińskiego księcia "księciem Kaszub” łac. clare morie… duce Cassubie, potwierdza ...

Katarzynki

Katarzynki – polski zwyczaj świąteczny, obchodzony przez kawalerów odpowiednik andrzejek. W nocy z 24/25 listopada, tj. w wigilię św. Katarzyny Aleksandryjskiej, odbywają się wróżby młodych mężczyzn dotyczące ożenku i poszukiwania partnerki. Świę ...

Dzień Bezpiecznego Kierowcy

Dzień Bezpiecznego Kierowcy – święto obchodzone w Polsce 25 lipca od 2006 roku. Tego dnia przypadają imieniny Krzysztofa. Święty Krzysztof jest patronem kierowców, dlatego powstał pomysł obchodzenia tego dnia jako Dnia Bezpiecznego Kierowcy. Inic ...

Dzień Ludzi Bezdomnych

Dzień Ludzi Bezdomnych – nieformalne polskie święto obchodzone 14 kwietnia, którego istnienie zainicjował twórca stowarzyszenia Monar i Ruchu Wychodzenia z Bezdomności Markot - Marek Kotański. Święto jest obchodzone poprzez organizowanie rozmaity ...

Święto Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa

Święto Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa – święto obchodzone w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do 1989 roku na cześć Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa. Obchodzono je 7 października, w rocznicę powołania MO przez PKWN w 1 ...

Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych”

Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych” – polskie święto państwowe obchodzone corocznie 1 marca, poświęcone upamiętnieniu żołnierzy antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia. Święto nie jest dniem wolnym od pracy.

Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych

Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych – polskie święto państwowe obchodzone corocznie 19 października, poświęcone upamiętnieniu osób duchownych żyjących w różnych epokach, które oddały życie za ojczyznę. Liczną grupę duchownych niezłomnyc ...

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej – polskie święto obchodzone corocznie 11 lipca, poświęcone pamięci ofiar rzezi wołyńskiej i innych mordów na obywatela ...

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – polskie święto państwowe obchodzone 24 marca, poświęcone upamiętnieniu Polaków ratujących Żydów. Święto nie jest dniem wolnym od pracy.

Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956

Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956 – polskie święto, obchodzone corocznie 28 czerwca od 2006 roku na mocy uchwały Sejmu RP. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy.

Światowy Dzień Nerek

Światowy Dzień Nerek – doroczna impreza promocyjno-oświatowa polegająca m.in. na przeprowadzaniu badań profilaktycznych nerek, happeningów, publicznych odczytów, konferencji prasowych oraz akcji edukacyjnych, które mają na celu podniesienie wśród ...

Narodowe Święto Odrodzenia Polski

Narodowe Święto Odrodzenia Polski – najważniejsze polskie święto państwowe w okresie Polski Ludowej, obchodzone co roku 22 lipca, na pamiątkę rocznicy ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w 1944 roku.

Dzień Ofiar Przestępstw

Dzień Ofiar Przestępstw – polskie święto obchodzone 22 lutego na mocy ustawy Sejmu RP z dnia 12 lutego 2003 roku celem monitorowania sytuacji ofiar przestępstw oraz działań na rzecz poprawy ich położenia. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy.

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady – polskie święto obchodzone co roku 14 czerwca, uchwalone 8 czerwca 2006 roku przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 66. rocznicę przybycia pierwszego ...

Dni Owada

Dni Owada, właściwie Ogólnopolskie Dni Owada – doroczna impreza, która od 2000 roku organizowana jest na Wydziale Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie w majowy lub czerwcowy weekend. Jej pomysłodawcą i koordynatorem jes ...

Dzień Chorego na Padaczkę

Dzień Chorego na Padaczkę – polskie święto przypadające corocznie 14 lutego w Dzień Świętego Walentego. Święty Walenty jest bowiem patronem nie tylko zakochanych, ale i osób chorych na padaczkę.

Dzień Pamięci Warszawy

Święto zostało ustanowione przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy uchwałą z dnia 13 marca 2003 roku w miejsce, mającego być obchodzonym w tym samym dniu, Święta Warszawy. Głównym punktem obchodów święta jest uroczysta sesja Rady Miasta Stołeczneg ...

Dzień Podziemnego Państwa Polskiego

Dzień Podziemnego Państwa Polskiego – polskie święto obchodzone co roku 27 września, uchwalone 11 września 1998 przez Sejm RP poprzez aklamację. Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy. Przypominając 27 września 1939 roku powołanie Służby Zwycię ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie