ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 205

AP-621

Projektor AP-621 wyposażony był w latarnię z kolbą ksenonową początkowo w układzie pionowym, później poziomym. Jego konstrukcja umożliwiała wykorzystanie cew szpul filmowych przeznaczonych na taśmy o długościach 600 i 1800 m czas projekcji odpowi ...

Atelier

Atelier – pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, stanowiących miejsce pracy twórczej artysty, dostosowanych do jego indywidualnych upodobań i charakteru wykonywanej profesji. Często pomieszczenie z dużymi oknami, czasem doświetlone przez dach, alb ...

Audiodeskrypcja

Audiodeskrypcja – z łac. audio oraz łac. descriptio – przekazywany drogą słuchową, werbalny opis treści wizualnych osobom niewidomym i słabowidzącym.

Benshi

Benshi lub katsudō-benshi – japońscy aktorzy głosowi, którzy w epoce kina niemego udźwiękawiali filmy, zarówno rodzime, jak i zagraniczne. Podczas projekcji niemego filmu benshi stał po lewej stronie ekranu, wprowadzając widzów w opowieść, relacj ...

Blue box

Blue box – technika obróbki obrazu, polegająca na zamianie tła o w miarę jednolitym kolorze na dowolny obraz. Szeroko stosowana w telewizji oraz w filmie. Kolor tła to zazwyczaj niebieski lub zielony, ponieważ są one uważane za najmniej podobne d ...

Bugs (kinematografia)

Bugs – błędy zaistniałe w filmie, nie wychwycone przez twórców, jednak dostrzeżone przez widzów. Mogą to być fragmenty sprzętu filmowego widoczne w kadrze, odbicie w lustrze czy szybie ekipy filmowej, różnice w położeniu przedmiotów na planie w k ...

Bullet-time

Bullet-time – efekt wizualny wprowadzony w najnowszych filmach i grach komputerowych. Polega na spowolnieniu lub chwilowym zatrzymaniu akcji do tego stopnia, że obserwator jest w stanie zauważyć pojedyncze pociski wystrzeliwane z pistoletów, zwyk ...

CinemaScope

CinemaScope – sposób realizacji szerokoekranowej umożliwiający projekcję filmów o proporcjach obrazu 2.66:1, dwukrotnie dłuższego od standardowego 1.33:1. Jego stworzenie w 1953 roku przez Spyrosa P. Skourasa, prezesa 20th Century Fox, oznaczało ...

Cinerama

Cinerama – sposób szerokoekranowego wyświetlania obrazu. Polega na użyciu trzech zsynchronizowanych projektorów, które wyświetlają obraz na ogromnym, zakrzywionym ekranie o szerokości kątowej 146°. Rejestracja obrazu dla tego systemu również wyma ...

Cinetrix 6D Kino

Cinetrix 6D - Kino z niewielką salą dla widzów nadające filmy w obrazie 3D z efektami specjalnymi takimi jak wiatr deszcz, śnieg, wstrząsy foteli dające widzom bezpośredni efekt oglądanego seansu - filmu. Repertuar kina jest skierowany dla osób d ...

Czołówka (film)

Czołówka – początkowa sekwencja filmu, prezentująca logotypy producenckie i napisy wstępne, lub piosenkę otwierającą film. Natomiast końcowa sekwencja z napisami zwana jest "tyłówką”.

Debrie Parvo

Debrie Parvo – kamera filmowa konstrukcji André Debrie opatentowana w 1908. W kompaktowej drewnianej obudowie mieściła dwie rolki taśmy filmowej ok. 120 m, co pozwalało na nakręcenie 6 min filmu niemego 16 klatek na sekundę. Napędzana ręcznie, ko ...

Deepfake

Deepfake – technika obróbki obrazu, polegająca na łączeniu obrazów twarzy ludzkich przy użyciu technik sztucznej inteligencji. Technika stosowana jest do łączenia i nakładania obrazów nieruchomych i ruchomych na obrazy lub filmy źródłowe przy uży ...

Detal (film)

Detal lub duże zbliżenie – jeden z bliskich planów filmowych. Ukazuje najmniejsze szczegóły - np. fragmenty ciała lub ważne dla narracji przedmioty niewidoczne lub nieczytelne na dalszych planach obiekty. Detal ma na celu przedstawić właściwości ...

Dialogista

Dialogista – osoba zawodowo zajmująca się tłumaczeniem lub opracowywaniem ścieżki dialogowej w filmach. Termin dialogista w odniesieniu do dialogów filmowych jest najczęściej kojarzony z dubbingiem, jednak odnosi się on również do opracowywania d ...

Digital intermediate

Digital intermediate – termin ten opisuje proces postprodukcji filmu, który zaczyna się digitalizacją obrazu z naświetlonej i wywołanej taśmy filmowej poprzez skanowanie w odpowiedniej rozdzielczości. Następnie zostaje on poddany cyfrowej obróbce ...

Dolly zoom

Dolly zoom – sposób filmowania kamerą polegający na gwałtownej zmianie ogniskowej kamery i odległości od filmowanego przedmiotu/postaci powodujący zmianę perspektywy tła bez zmiany perspektywy pierwszego planu.

Dubbing

Dubbing – stosowany w postprodukcji filmów, seriali czy gier komputerowych proces podkładania głosów do już nagranego materiału. Stanowi jedną z trzech – obok napisów i szeptanki – form opracowań zagranicznych filmów na inne języki. W przypadku o ...

Dubel (ujęcie)

Dubel – powtórka tego samego ujęcia filmowego. Liczba dubli jest napisana na klapsie. Do najczęstszych przyczyn konieczności powtórzenia ujęcia czyli nagrania dubla należą: zaśmianie się nieodpowiednie lub niedostateczne ukazanie emocji przez akt ...

Duże zbliżenie

Duże zbliżenie – jeden z bliskich planów filmowych. Twarz człowieka zajmuje całą część kadru - broda i czoło są często ucięte. Stan skupienia postaci i jej emocje ukazuje jeszcze bardziej szczegółowo niż zbliżenie. Pojęcie to może też odnosić się ...

Efekt Kuleszowa

Efekt Kuleszowa – przeprowadzony przez radzieckiego reżysera filmowego Lwa Kuleszowa w latach 20. XX wieku eksperyment, mający za zadanie wykazać sensotwórcze znaczenie montażu filmowego. Eksperyment opierał się na zestawieniu ujęcia przedstawiaj ...

Efekt Schüfftana

Efekt Schüfftana – efekt specjalny stosowany w produkcji filmowej, trik scenograficzny stosowany w celu dogrania do kadru przedmiotów. Efekt Schüfftana polega na ustawieniu pod kątem 90° do obiektywu kamery obiektu, który ma być filmowany, i pod ...

Efekty specjalne

Na początku lat 90. XX wieku efekty specjalne po raz pierwszy były tworzone za pomocą techniki komputerowej CGI. Przełom w stosowaniu komputerowych efektów specjalnych nastąpił wraz z premierą filmu Terminator 2: Dzień sądu ze scenami z komputero ...

Ekran projekcyjny

Ekran projekcyjny – instalacja służąca do oglądania obrazu wyświetlanego za pomocą projektora, składająca się z powierzchni ekranowej oraz wspierających elementów konstrukcyjnych. Ekrany projekcyjne występują w formie instalacji trwałych na przyk ...

Fantasound

Fantasound – pierwszy na świecie system kina dźwiękowego z wielokanałowym dźwiękiem. System został opracowany przez inżynierów studio Walta Disneya i został po raz pierwszy użyty do stworzenia dźwięku przestrzennego w kreskówce Fantazja, która we ...

Flashforward

Flashforward, czasem znany jako flash-forward czy prolepsis – technika narracyjna polegająca na przedstawieniu w filmie, serialu i innych mediach spodziewanych albo pewnych wydarzeń z przyszłości. Jest przeciwieństwem flashbacków, które ukazują p ...

Format akademii

Format akademii – format obrazu kinowego o proporcjach 1.37:1 i klatce filmowej o wysokości czterech otworów perforacji, który w 1932 został uznany za standardowy przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej. Pomimo standaryzacji w 1932 fo ...

Format obrazu

Format obrazu – wymiary wyświetlanego obrazu wyrażone ilorazem jego długości do wysokości. Obecnie najpopularniejszymi formatami obrazu są, anamorfotyczny standard kinowy 2.39:1, tradycyjny 4:3 stosowany powszechnie w telewizji, oraz jego następc ...

Fotos

Fotos – fotografia, zdjęcie z filmu lub sztuki zwykle przedstawiające aktora lub scenę z filmu. Fotosy mogą być wykonywane na planie filmowym, podczas kręcenia zdjęć, przez fotosistę. Służą do późniejszej reklamy, np. przez produkcję plakatów, og ...

Found footage (technika filmowa)

Found footage – technika filmowa, w której film stylizowany jest na znalezione amatorskie nagranie, a wydarzenia prezentowane są z perspektywy kamery należącej zwykle do jednego z bohaterów filmu. Pierwotnie termin found footage używany był w inn ...

Gag

Gag – komediowy lub farsowy chwyt, zaskakujący koncept albo efekt sytuacyjny. Wykorzystywany był głównie w komediach filmowych kina niemego. Gagi można znaleźć m.in. w komediach Maxa Lindera, Macka Sennetta. Stosowali je także ich uczniowie i nas ...

High Definition Video

High Definition Video – format zapisu wideo wysokiej rozdzielczości w kasecie formatu DV. W 2003 zastąpił format Digital Video. W porównaniu z DV standardowej rozdzielczości 720 × 576 pikseli w poziomie PAL, ma prawie cztery razy większą rozdziel ...

Interpunkcja filmowa

Interpunkcja filmowa – rodzaj wizualnych znaków przestankowych występujących w utworze filmowym lub telewizyjnym. Służą one oddzieleniu od siebie poszczególnych scen lub sekwencji filmu oraz zaakcentowaniu pauz w narracji. W obręb interpunkcji fi ...

Introspekcja filmowa

Introspekcja filmowa – typ subiektywnej narracji filmowej zorientowany na ukazanie myśli i uczuć danej postaci oraz zaprezentowanie jej indywidualnego punktu widzenia. Marek Hendrykowski nazywa introspekcję "oglądem wewnętrznym” i stawia ją w opo ...

Jazda kamery

Jazda kamery – określenie filmowania, gdy kamera się porusza, a obiekt filmowany jest nieruchomy. Zazwyczaj stosuje się metodę odwrotną, czyli że kamera stoi w miejscu, a aktorzy i inne obiekty są w ruchu. Wynalazcą tego sposobu był Eugene Promio ...

Jump cut

Jump cut – cięcie montażowe zaburzające ciągłość czasoprzestrzenną prezentowanej akcji i wywołujące wrażenie przeskoku. Termin ten bywa używany dość swobodnie, choć w podstawowym znaczeniu odnosi się do techniki zestawienia dwóch podobnych ujęć, ...

Kamera samochodowa

Kamera samochodowa – kamera cyfrowa rejestrująca obraz i często dźwięk, montowana przeważnie na desce rozdzielczej lub przedniej szybie samochodu. Występuje również w zestawach rejestrujących obraz z przodu i tyłu pojazdu.

Kaskader

Kaskader – osoba zawodowo wykonująca jako dubler w filmach lub przedstawieniach teatralnych niebezpieczne sceny takie jak: wypadki samochodowe, sceny walki, upadki z dużych wysokości, palenie, ewolucje konne itp. Kaskader może w pewnych sytuacjac ...

Kaszeta

Kaszeta – ramka umieszczana w kamerze bądź projektorze zasłaniająca pewien obszar wyświetlanego obrazu. Używana w celu uzyskania różnych formatów obrazu na standardowej taśmie 35 mm. Zastosowanie kaszety umożliwia rejestrację obrazu "panoramiczne ...

Kino 4D

Kino 4D – potoczne określenie dla kin trójwymiarowych, w których widz odbiera film nie tylko przez obraz i dźwięk, ale także przez ruch. Sam obraz jest wyświetlany w tradycyjny sposób, a efekt trójwymiarowy jest uzyskiwany przez zastosowanie odpo ...

Kino cyfrowe

Kino cyfrowe – użycie technologii cyfrowej w celu dystrybucji i wyświetlania filmów w kinach. Filmy mogą być dostarczane do kin z użyciem twardych dysków, pojemnych nośników optycznych lub transmitowane przez satelitę i wyświetlane za pomocą cyfr ...

Kinofon

Kinofon – aparat synchronizujący fonograf z projektorem, służący do tworzenia filmów z dźwiękiem, skonstruowany w 1907 roku przez polskiego wynalazcę, Kazimierza Prószyńskiego.

Kinopanorama

Kinopanorama – jeden z systemów filmu panoramicznego, polegający na projekcji z trzech taśm filmowych jednocześnie, opracowany w latach 1956–1957 w radzieckim Instytucie Badań nad Kinem i Fotografią. Głównym autorem prototypu był Jewsiej Michajło ...

Kinówka

Kinówka, cam – metoda kopiowania filmów, zazwyczaj chronionych przez prawo autorskie, jak również do oznaczenia kopii wykonanych tą metodą. Nagranie jest wykonywane w kinie, zwykle za pomocą kamery cyfrowej. Czasami używany jest do tego mały stat ...

Klaps

Klaps – urządzenie wykorzystywane przy kręceniu filmu, umożliwiające identyfikację kolejnych ujęć filmu i ich ewentualnych powtórzeń oraz synchronizację obrazu i dźwięku. Jest ono wykorzystywane na początku kolejnych ujęć – sfilmowany klaps stano ...

Klatki na sekundę

Klatki na sekundę, środowiskowe klatkaż – liczba kadrów wyświetlanych w ciągu sekundy, czyli częstotliwość z jaką statyczne obrazy pojawiają się na ekranie. Jest to miara płynności wyświetlania ruchomych obrazów. Mała liczba klatek wyświetlanych ...

Kompozycja (postprodukcja)

Kompozycja – proces łączenia pojedynczych warstw obrazu w jedną całość, przeprowadzany w fazie postprodukcji. Łączone ze sobą warstwy obrazu mogą być: materiałem filmowym z kamery, animacją komputerową lub statycznymi obrazami. Nakładanie na sieb ...

Kopia promocyjna

Kopia promocyjna – kopia filmu fabularnego lub DVD rozsyłana do krytyków filmowych, sklepów video oraz innych specjalistów z branży filmowej, a także producentów i dystrybutorów, przed oficjalną premierą filmu. Kopia promocyjna zawiera wiele zabe ...

Koprodukcja

Koprodukcja – wspólne przedsięwzięcie produkcyjne kilku podmiotów. Także wynik takiej współpracy. Termin używany głównie w odniesieniu do produkcji filmowej, teatralnej, operowej itp. Celem koprodukcji najczęściej jest rozłożenie kosztów produkcj ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie