ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 192

Tydzień Otwartego Dostępu

Tydzień Otwartego Dostępu – coroczne wydarzenie z dziedziny komunikacji naukowej poświęcone otwartemu dostępowi do nauki i tematom pokrewnym. Tydzień obchodzony jest globalnie zarówno online, jak i offline; odbywa się w październiku każdego roku. ...

Światowy Dzień UFO

Światowy Dzień UFO – święto obchodzone corocznie 2 lipca upamiętniające katastrofę UFO w Roswell w 1947 roku. Pierwotnie obchodzono święto dwukrotnie: 24 czerwca, jako Światowy Dzień Organizacji UFO ang. UFODO, w rocznicę pierwszego raportu 1947 ...

Umhlanga

Umhlanga lub Taniec Trzcin - święto odbywające się corocznie w sierpniu lub na początku września w Eswatini. Dziesiątki tysięcy młodych, niezamężnych dziewcząt z całego królestwa przynoszą świeżo ściętą trzcinę aby złożyć hołd Królowej Matce.

Urodziny

Urodziny – zwyczaj świątecznego obchodzenia rocznicy dnia, w którym ktoś się urodził. Zwykle wiąże się ze składaniem życzeń i wręczaniem prezentów jubilatowi. Tradycyjnym elementem obchodów urodzin w kulturze europejskiej jest tort urodzinowy, kt ...

Urodziny cesarza Japonii

Dotychczas obchodzone święto w dniu 23 grudnia zostaje przeniesione w 2019 roku na dzień 23 lutego i będzie obchodzone od 2020 roku. Jest to wynikiem abdykacji cesarza Akihito w dniu 30 kwietnia 2019 roku i intronizacji jego syna, cesarza Naruhit ...

Võidupüha

Võidupüha – estońskie święto państwowe obchodzone corocznie 23 czerwca w rocznicę zwycięstwa wojsk estońskich i ich sprzymierzeńców nad Bałtycką Landeswehrą w bitwie pod Kiesią w 1919 roku.

Światowy Dzień Wegetarianizmu

Światowy Dzień Wegetarianizmu – święto obchodzone corocznie 1 października, ustanowione 22 listopada 1977 przez Międzynarodową Unię Wegetariańską. Pomysłodawcą święta było Północnoamerykańskie Towarzystwo Wegetariańskie ang. The North American Ve ...

Walentynki

Walentynki – coroczne święto zakochanych przypadające 14 lutego. Nazwa pochodzi od św. Walentego, którego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest również tego dnia. Zwyczajem w tym dniu jest wysyłanie listów zawierających wy ...

Światowy Dzień Wegan

Światowy Dzień Wegan, ang. World Vegan Day – święto obchodzone przez wegan na całym świecie 1 listopada, dla upamiętnienia powstania Towarzystwa Wegańskiego, Vegan Society, w 1944 roku. Celem święta jest promowanie weganizmu, czyli wyeliminowania ...

Dzień Wolności Podatkowej

Dzień Wolności Podatkowej – dzień, w którym łączny dochód od początku roku zrównuje się z zobowiązaniami podatkowymi na ten rok, a więc symbolicznie obywatele przestają płacić państwu, a zaczynają zarabiać na siebie. Do obliczenia, kiedy ów dzień ...

Wykopki (rolnictwo)

W Polsce wykopki ziemniaka przypadają na początek jesieni, w ostatnich tygodniach września. Bulwy ziemniaczane wykopuje się metodą mechaniczną kopaczka do ziemniaków bądź ręcznie. W wiejskich społecznościach tradycyjnie jest to okazja do świętowa ...

Ysyach

Ysyach – święto Nowego Roku obchodzone przez Jakutów. Do 1941 roku obchodzone było 22 czerwca, jednak od czasu Operacji Barbarossa obchodzi się je pomiędzy 10 a 25 czerwca. Podczas rządów Stalina świętowanie ysyach było oficjalnie zabronione, od ...

Światowy Dzień Zwierząt

Światowy Dzień Zwierząt – święto obchodzone corocznie 4 października w dzień wspominania w Kościele powszechnym św. Franciszka z Asyżu, patrona zwierząt, ekologów i ekologii. Św. Franciszek w stosunku do człowieka i przyrody wyrzekł się chęci dom ...

Dzień Zwycięstwa

Dzień Zwycięstwa, w Polsce od 1945 do 2015 Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności – święto państwowe obchodzone 9 maja w byłym bloku wschodnim oraz 8 maja m.in. w Czechach, Francji i Polsce upamiętniające zakończenie II wojny światowej w Europie.

Adolphe Appia

Adolphe Appia – szwajcarski teoretyk teatru i scenograf. Appia zajmował się inscenizacjami oper Wagnera, usiłując przelać nastroje muzyczne i treściowe w obrazowość sceny. Tworzył realizacje sceniczne antymalarskie, których głównym walorem były z ...

Matthew Arnold

Matthew Arnold – angielski poeta i krytyk kulturalny; pracował jako inspektor szkolny. Jego ojcem był historyk i pedagog Thomas Arnold. Absolwent Oksfordu. Najlepsze dzieła stworzył przed czterdziestym rokiem życia, kiedy to zwrócił się bardziej ...

Ann Barzel

W dzieciństwie kilkakrotnie zmieniała razem z rodziną miejsce zamieszkania. Pierwsze lekcje tańca odebrała u Elizabeth Werblosky w Des Moines, gdzie mieszkała w latach 1914-1920. Kontynuowała naukę baletu w Chicago, pod kierunkiem Adolpha Bolma i ...

Leon Borowski (krytyk literacki)

Leon Borowski pseud.: Kr., Leon B, Pergrubius, – polski filolog, historyk literatury i teoretyk literatury polskiej, krytyk literacki, tłumacz, profesor homiletyki w Wileńskiej Akademii Duchownej, profesor poezji, wymowy i wykładowca Cesarskiego ...

Wilhelm Creizenach

Wilhelm Michael Anton Creizenach – niemiecki historyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Korniej Czukowski

Korniej Iwanowicz Czukowski, właśc. Nikołaj Wasiljewicz Korniejczukow – rosyjski pisarz, teoretyk i historyk literatury, krytyk literacki i tłumacz. Ojciec Nikołaja i Lidii.

Karl Dedecius

Karl Dedecius – niemiecki tłumacz i popularyzator literatury polskiej i rosyjskiej. Zajmował się także eseistyką i teorią przekładu, publikował w prasie oraz wykładał na uczelniach.

Nikołaj Dmitrijew

Nikołaj Aleksandrowicz Dmitrijew, rosyjski działacz kulturalny, krytyk muzyczny. Był jednym z pierwszych promotorów muzyki jazzowej w ZSRR i Rosji. W latach 80. założył pierwsze rosyjskie pismo jazzowe "Dalo". Współtwórca życia jazzowego w Moskwi ...

Alfred Einstein

Alfred Einstein – niemiecki muzykolog, od 1944 r. obywatel USA. W latach 1918–1933 był krytykiem muzycznym i redaktorem "Zeitschrift für Musikwissenschaft”, "Münchner Post” i "Berliner Tageblatt”. W latach 30 wyemigrował, początkowo do Londynu, p ...

Aron Freimann

Aron Freimann - profesor, historyk, judaista. Syn orientalisty i filozofa Israela Meira Freimanna. Absolwent Królewskiego Gimnazjum w Ostrowie matura 1893. Studiował historię, archiwistykę i orientalistykę na uniwersytetach w Berlinie i w Erlange ...

Israel Meir Freimann

Israel Meir Freimann – polski doktor, filozof i orientalista pochodzenia żydowskiej. Rektor Seminarium Rabinicznego we Wrocławiu. Ojciec historyka, profesora Arona Freimanna. Pierwsze nauki pobierał od ojca. W latach 1843–1850 uczył się w szkołac ...

Vincenzo Galilei

Vincenzo Galilei, teoretyk muzyki, kompozytor, lutnista. Początkowo był nauczycielem gry na lutni w Pizie. W późniejszych latach związał się z Cameratą florencką i był jej czołowym teoretykiem. Zafascynowany antykiem napisał przełomowe dzieło Dia ...

Hans Galinsky

Hans Galinsky – niemiecki anglista, amerykanista. Studiował niemiecki, angielski, historię i filozofię na uniwersytecie w Heidelbergu, Wrocławiu i w Londynie. W 1938 habilitował się w Londynie na podstawie pracy Deutsches Schrifttum der Gegenwart ...

Eugenio Garin

Eugenio Garin – włoski historyk filozofii i kultury. Zajmował się historią kultury umysłowej Europy, ze szczególnym uwzględnieniem Renesansu. Był uczniem Ludovica Limonettiego. Od 1950 r. był profesorem historii filozofii Uniwersytetu we Florencj ...

Jakub Burzyński

Jakub Burzyński – polski teoretyk muzyki, śpiewak, pianista, klawesynista i dyrygent. Założyciel i kierownik artystyczny zespołu muzyki dawnej La Tempesta.

Jaime Labastida

Jaime Labastida – meksykański poeta, publicysta, profesor filozofii na Universidad Autónoma de México. Był redaktorem naczelnym pisma związanego z literaturą Plural.

Jurij Łotman

Jurij Łotman urodził się w rodzinie pochodzenia żydowskiego, ojcem był prawnik Michaił Łotman, a matką wykształcona na Sorbonie dentystka Aleksandra Łotman. W roku 1950 ukończył Uniwersytet Leningradzki i, nie mogąc uzyskać posady akademickiej w ...

Anatolij Łunaczarski

Urodził się w rodzinie inteligenckiej jako syn rosyjskiego radcy Aleksandra Iwanowicza Antonowa, jednak nazwisko i otczestwo otrzymał po ojczymie, Wasiliju Łunaczarskim; dzieciństwo spędził wśród książek. W latach 1885–1892 Anatol pobierał nauki ...

Robert Mayer

Robert Mayer – brytyjski biznesmen i filantrop, mecenas muzyki. Obywatel brytyjski od 1902. Za sprawą żony Dorothy pobrali się w 1919 zainteresował się muzyką i wspierał finansowo inicjatywy muzyczne. W 1923 sfinansował cykl Koncerty dla Dzieci R ...

Girolamo Mei

Girolamo Mei – włoski humanista, filolog klasyczny, badacz starogreckiej teorii muzyki. Znał klasyczną grekę i pomagał swojemu nauczycielowi, filozofowi P. Vettoriemu, opracowywać krytyczne wydanie dzieł greckich tragików i filozofów. Działał w o ...

Adam Mez

Adam Mez – szwajcarski uczony, orientalista i arabista. Studiował prawo i języki semickie. W 1892 uzyskał doktorat za pracę Dzieje miasta Harran w Mezopotamii do najazdu arabskiego. Na początku XX wieku odbył podróż po Bliskim Wschodzie oraz zain ...

Zara Minc

Zara Grigorjewna Minc – rosyjska semiotyczka i profesor literatury rosyjskiej na Uniwersytecie w Tartu; żona wybitnego semiotyka Jurija Łotmana, z którym współtworzyła prace naukowe, organizując środowisko tzw. tartuskiej szkoły semiotycznej. W l ...

Ołeksij Onyszczenko

Ołeksij Semenowycz Onyszczenko – ukraiński filozof, teoretyk kultury, Zasłużony Działacz na rzecz Nauki i Technologii Ukrainy, członek Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, laureat państwowej nagrody w dziedzinie Nauki i Technologii Ukrainy, profesor, ...

Amédée Ozenfant

Urodził się w burżuazyjnej rodzinie. Kształcił się w Dominican College w San Sebastian. Po zakończeniu edukacji powrócił do San Quentin i zaczął tam malować, bazując na pastelach i farbach wodnych. W 1904 uczęszczał na kurs rysowania prowadzony p ...

Elias Plessner

Elias Plessner – doktor, filozof i judaista żydowski. Syn żydowskiego pisarza religijnego Salomona Plessnera, uczeń wielkopolskiego cadyka Elijahu Guttmachera. Od 1867 roku studiował filozofię na Uniwersytecie w Berlinie. Doktoryzował się w roku ...

Joseph Saunders

Joseph Saunders, po polsku: Józef Saunders – angielski rytownik, ilustrator, publicysta i profesor historii sztuki na cesarskim Uniwersytecie Wileńskim. Po pobycie w stolicy Imperium Rosyjskiego osiadły był przez długi okres na terenie Litwy, Pol ...

Gershom Scholem

Gershom Scholem – badacz żydowskiego mistycyzmu, filozof, profesor Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie.

Georg Simmel

Georg Simmel urodził się w Berlinie, w bogatej rodzinie Żydów niemieckich, która pochodziła z Wrocławia. Był najmłodszym z siódemki rodzeństwa. Jego ojciec Edward Simmel, który był szanowanym kupcem niemieckim, założycielem i wspólnikiem do dziś ...

Euzebiusz Słowacki

Euzebiusz Tomasz Słowacki herbu Leliwa, krypt. E. S. – polski teoretyk i historyk literatury, tłumacz, dramatopisarz, poeta i pedagog; ojciec Juliusza Słowackiego.

Hippolyte Taine

Hippolyte Adolphe Taine – francuski filozof, psycholog, historyk sztuki i literatury oraz krytyk literacki. Od 1864 profesor École nationale supérieure des beaux-arts.

Dorota de Talleyrand-Périgord

Dorota de Talleyrand-Périgord – księżniczka kurlandzka, hrabina de Périgord, księżna Dino, księżna de Talleyrand, księżna żagańska, polityk, filantropka i mecenaska kultury.

Władimir Toporow

Władimir Nikołajewicz Toporow - rosyjski filolog, indoeuropeista, semiotyk kultury. Jeden z czołowych przedstawicieli moskiewskiego skrzydła Tartusko-Moskiewskiej Szkoły Semiotyki. Przewodniczył Szkole po śmierci Jurija Łotmana. Pracował w Instyt ...

Boris Uspienski

Boris Andriejewicz Uspienski – rosyjski filolog, semiotyk kultury, mitograf. Jeden z współtwórców Tartusko-Moskiewskiej Szkoły Semiotyki. W roku 1960 ukończył Uniwersytet Moskiewski im. M.W. Łomonosowa, gdzie wykładał do roku 1982. Pracował m.in. ...

Werner Weber

Werner Weber - literaturoznawca szwajcarski, dziennikarz, profesor uniwersytetu w Zurychu. Studiował teorię sztuki i filologię niemiecką na uniwersytecie w Zurychu, w 1945 obronił pracę doktorską Die Terminologie des Weinbaus in der Nordostschwei ...

Zhou Zhenfu

Zhou Zhenfu – chiński poeta i krytyk literacki. Był autorem prac poświęconych historii literatury chińskiej. Na początku lat 50. opracował wraz z Zangiem Kejia zbiór Wybrane Utwory Poetyckie Przewodniczącego Mao z komentarzem i przypisami.

Slavoj Žižek

Jest profesorem w Instytucie Socjologii Uniwersytetu w Lublanie, wykłada także w European Graduate School i na uniwersytetach amerykańskich. Wprowadza do współczesnej filozofii dorobek psychoanalizy, przede wszystkim na pole analiz zjawisk społec ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie