ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 112

Statek kosmiczny

Statek kosmiczny – statek latający poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, k ...

Dawn (sonda kosmiczna)

Dawn – bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona we wrześniu 2007 roku przez NASA, której celem było dotarcie na orbitę planetoidy Westa, a następnie na orbitę planety karłowatej Ceres. Misję zakończono 1 listopada 2018 roku po utracie kontaktu z s ...

Dragonfly (misja kosmiczna)

Dragonfly – planowana przez NASA misja kosmiczna klasy New Frontiers, wysłania na księżyc Saturna – Tytana – zasilanego radioizotopowo drona o konstrukcji wiropłata z ośmioma wirnikami, którego celem byłoby badanie potencjalnych sprzyjających życ ...

Genesis (sonda kosmiczna)

Genesis – bezzałogowa sonda kosmiczna agencji NASA zbudowana w celu zebrania oraz dostarczenia na Ziemię próbek wiatru słonecznego. Należała do programu Discovery. Misja statku kosmicznego Genesis stała się pierwszą próbą przywiezienia materii z ...

MOST (sonda kosmiczna)

MOST – kanadyjski mikrosatelita do precyzyjnych pomiarów niewielkich zmian jasności jasnych gwiazd. Wystrzelony 30 czerwca 2003, funkcjonuje do tej pory. Czasem nazywany żartobliwie Humble Space Telescope – "skromny teleskop kosmiczny”. Satelita ...

SOHO (sonda kosmiczna)

SOHO – projekt badawczy współtworzony przez Europejską Agencję Kosmiczną oraz Narodową Agencję Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej. W ramach projektu, 2 grudnia 1995 roku, w stronę Słońca została wystrzelona rakieta Atlas IIAS, która wyniosła be ...

Swift (satelita)

Swift – pierwsze satelitarne wielozakresowe orbitalne obserwatorium przeznaczone do badań rozbłysków promieniowania gamma. Kosmiczne obserwatorium Swift zostało wyniesione na niską okołoziemską orbitę rakietą Delta II 7320 w dniu 20 listopada 200 ...

Akatsuki (sonda kosmiczna)

Akatsuki – sonda kosmiczna wystrzelona w ramach japońskiego programu kosmicznego, która stała się sztucznym satelitą Wenus. Głównym zadaniem sondy jest prowadzenie badań struktury i dynamiki atmosfery planety. Sonda została wystrzelona 20 maja 20 ...

Astron (satelita)

Astron – radziecki teleskop kosmiczny przeznaczony do obserwacji obiektów kosmicznych w zakresie promieniowania ultrafioletowego, rentgenowskiego oraz innych rodzajów promieniowania, wystrzelony w przestrzeń kosmiczną na pokładzie rakiety Proton ...

Bereszit (sonda kosmiczna)

Bereszit – izraelska sonda kosmiczna i lądownik, zbudowana kosztem 100 mln USD przez organizację non-profit SpaceIL oraz Israel Aerospace Industries. Została wyniesiona 21 lutego 2019 roku przez rakietę Falcon 9 z kosmodromu CCAFS. Bereszit był p ...

Program Bion

Bion lub też Biokosmos – program mający na celu stworzenie i wysłanie w kosmos serii biosatelitów radzieckich, realizowany w latach 1973–1996, reaktywowany w 2005 roku.

Galileo (sonda kosmiczna)

Galileo – amerykańska bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona w 1989 roku przez agencję kosmiczną NASA w celu wykonania badań Jowisza, jego księżyców i pierścieni. W grudniu 1995 r. sonda stała się pierwszym sztucznym satelitą Jowisza oraz wprowa ...

Giotto (sonda kosmiczna)

Giotto – bezzałogowa sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej zbudowana specjalnie do badań komety Halleya. Statek utworzył wraz ze statkami innych państw tzw. Armadę Halleya. Sondzie Giotto zawdzięczamy pierwsze w historii bezpośrednie zdjęcia jądr ...

Cassini-Huygens

Cassini-Huygens – misja bezzałogowej sondy kosmicznej przeznaczonej do wykonania badań Saturna, jego pierścieni, księżyców i magnetosfery. Jest ona wspólnym przedsięwzięciem trzech agencji kosmicznych: amerykańskiej NASA, europejskiej ESA i włosk ...

Clementine (sonda kosmiczna)

Clementine – amerykańska sonda kosmiczna, wspólna misja wojskowej agencji Strategic Defense Initiative Organization i NASA. Jej zadaniem były testy nowych zaawansowanych technologii, głównie sensorów, i elementów sondy wystawionych na długotrwałe ...

Magellan (sonda kosmiczna)

Sonda Magellan – bezzałogowa sonda kosmiczna amerykańskiej agencji kosmicznej NASA, stworzona do badania planety Wenus. Głównym celem misji było dokładne zbadanie planety przy pomocy radaru z syntetyczną aperturą, co pozwoliło na wykonanie map po ...

Nozomi

Nozomi – japońska sonda kosmiczna i niedoszły sztuczny satelita Marsa. Jedyny japoński statek jaki dotarł do innej planety do 2010 roku, kiedy sonda Akatsuki podjęła nieudaną próbę wejścia na orbitę Wenus. Misja nie powiodła się z powodu spalenia ...

Program Pegasus

Pegasus – seria trzech amerykańskich satelitów naukowo-badawczych przeznaczonych do badań wielkości i ilości mikrometeoroidów w przestrzeni wokółziemskiej. Wysłane w celu zebrania danych pomiarowych potrzebnych do założeń konstrukcyjnych statków ...

Polus

Polus – radziecka bojowa stacja kosmiczna, której prototyp zbudowany ok. 1985 roku został wystrzelony 15 maja 1987 przy pomocy rakiety Energia. Prototyp nie osiągnął orbity wskutek błędu w oprogramowaniu inicjującym pracę stacji i spłonął w atmos ...

GRAIL

GRAIL - misja NASA dwóch bliźniaczych sond kosmicznych, które zostały wysłane na tę samą orbitę wokółksiężycową i badały jego pole grawitacyjne. Pomiary, które wykonały posłużyły naukowcom do stworzenia mapy pola grawitacyjnego Księżyca w wysokie ...

Rosetta (sonda kosmiczna)

Rosetta – sonda kosmiczna Europejskiej Agencji Kosmicznej, której zadaniem było wejście na orbitę wokół jądra komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko i osadzenie na jego powierzchni lądownika. Sonda wykonywała badania in situ materii kometarnej oraz o ...

Stardust (sonda kosmiczna)

Stardust – amerykańska, bezzałogowa sonda kosmiczna, przeznaczona do badania komety 81P/Wild, realizowana w ramach programu Discovery. Została wystrzelona 7 lutego 1999 z przylądka Canaveral na Florydzie. W drodze do głównego celu misji, 2 listop ...

Ulysses (sonda kosmiczna)

Ulysses – sonda kosmiczna NASA i ESA, przeznaczona do badania rejonów biegunowych Słońca, wyniesiona w kosmos na pokładzie promu kosmicznego Discovery w locie STS-41 w dniu 6 października 1990 roku. Wskutek działania silników rakietowych sondzie ...

Phoenix (sonda kosmiczna)

Phoenix – bezzałogowy lądownik, będący częścią programu NASA Mars Scout Program, wysłany 4 sierpnia 2007 roku w kierunku Marsa. 26 maja 2008 roku wylądował w okolicach okołobiegunowych, w rejonie Vastitas Borealis, na półkuli północnej. Jego cele ...

Foton (statek kosmiczny)

Foton – seria 16 radzieckich i rosyjskich sztucznych satelitów do badań z zakresu materiałoznawstwa i biologii, wysyłanych od połowy lat 80. XX wieku.

Hayabusa (sonda kosmiczna)

Hayabusa – sonda kosmiczna wystrzelona 9 maja 2003 przez JAXA w celu zebrania próbek materii z planetoidy Itokawa i dostarczenia ich na Ziemię. Itokawa to licząca 294 m szerokości i 535 m długości planetoida należąca do grupy Apollo. Oficjalne oz ...

Juno (sonda kosmiczna)

Juno – bezzałogowa sonda kosmiczna amerykańskiej agencji kosmicznej NASA. Sztuczny satelita Jowisza. Juno jest drugą misją realizowaną w ramach programu New Frontiers. Głównym zadaniem misji jest zrozumienie pochodzenia i ewolucji Jowisza, co pop ...

Cygnus (statek kosmiczny)

Cygnus – bezzałogowy, zaopatrzeniowy statek kosmiczny zaprojektowany i zbudowany przez Orbital ATK w ramach programu Commercial Orbital Transportation Services ogłoszonego przez NASA. Jest on wykorzystywany do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji ...

Dragon (statek kosmiczny)

Dragon – rodzina wielofunkcyjnych, załogowych i bezzałogowych, statków kosmicznych, opracowywanych przez prywatną amerykańską firmę SpaceX.

Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy

Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy – rodzaj automatycznego pojazdu kosmicznego specjalnie zaprojektowanego i przeznaczonego do dostarczania na stacje orbitalne materiałów i elementów niezbędnych do wyznaczonych celów misji kosmicznych i ...

Buran (wahadłowiec)

Buran 1.01 – pierwszy egzemplarz wahadłowca programu Buran, radzieckiego odpowiednika amerykańskich promów kosmicznych. Konstrukcja orbitera, pierwszego z pięciu planowanych, z których tylko dwa zostały ukończone, została rozpoczęta w 1986 roku, ...

Wostok (statek kosmiczny)

Wostok – seria radzieckich jednoosobowych pojazdów kosmicznych. Konstrukcja Wostoka była bazą do opracowania kolejnych statków kosmicznych, przede wszystkim Woschoda i Sojuza. Statki z serii Wostok były wynoszone z kosmodromu Bajkonur za pomocą r ...

Hermes (pojazd kosmiczny)

Hermes – francuski załogowy statek kosmiczny wielokrotnego użytku opracowany w latach 1975–1977 w Narodowym Centrum Badań Kosmicznych, a którego budową miały zająć się firmy Aérospatiale i Avions Marcel Dassault-Breguet Aviation. Od 1987 roku Her ...

Program Gemini

Program Gemini – amerykański program lotów kosmicznych realizowany w latach 1963–1966, następca programu Mercury. Gemini miał na celu opracowanie zaawansowanych technik lotu kosmicznego, potrzebnych do realizacji programu Apollo, mającego na celu ...

Kliper (pojazd kosmiczny)

Kliper – to zaproponowany w 2004 r. rosyjski wahadłowiec kosmiczny, który miała budować firma RKK Energia. Kliper miał stać się następcą wysłużonych kapsuł Sojuz. Był projektowany jako pojazd wielokrotnego użytku zdolny do szybowania w atmosferze ...

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle – projektowany załogowy statek kosmiczny amerykańskiej agencji NASA przeznaczony do wykonywania długotrwałych misji do celów położonych poza niską orbitą okołoziemską, jak planetoidy, Księżyc i Mars. Przewidziany ...

Progress (statek kosmiczny)

Progress - rosyjski bezzałogowy transportowy statek kosmiczny, zaprojektowany na bazie statku Sojuz. Obecnie pojazdy Progress służą do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Każdy z 3-4 wystrzeliwanych w ciągu roku pojazdów pozostaje za ...

Sojuz (pojazd kosmiczny)

Sojuz – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na ...

Federacja (statek kosmiczny)

Federacja, dawne nazwy: PTK NP, PPTS) – planowany rosyjski transportowo-załogowy pojazd kosmiczny. Statki tego typu mają zastąpić około 2024 r. statki typu Sojuz. W 2015 r. Roskosmos ogłosił konkurs na nazwę statku. 15 stycznia 2016 r. ogłoszono, ...

Shenzhou (pojazd kosmiczny)

Shenzhou – seria chińskich załogowych statków kosmicznych. Stanowiły one podstawę początkowej fazy chińskiego programu załogowego, obecnie pełnią rolę statków transportujących załogi do chińskich stacji orbitalnych Tiangong.

Sonda kosmiczna

Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej. Sondy kosmiczne wynoszone są przez rakiety nośne lub na pokładzie wahadłowców. Wyposażone w apa ...

Sztuczny satelita

Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wyniesiony na orbitę wokół Ziemi przez Związek Radziecki 4 października 1957 roku. Jest to stat ...

Aura (satelita)

Aura – wielonarodowy satelita badawczy NASA znajdujący się na niskiej orbicie okołoziemskiej, badający warstwę ozonową Ziemi, jakość powietrza i klimat. Jest to trzeci, główny element Systemu Obserwacji Ziemi ; pierwszym elementem był Terra, zain ...

Arase (satelita)

Arase) – japoński satelita naukowy, użytkowany przez JAXA w celu obserwacji i badania pasów radiacyjnych. Wystrzelony na orbitę 20 grudnia 2016 o 11:00 czasu UTC z Centrum Kosmicznego Uchinoura na pokładzie rakiety Epsilon-2.

Interstellar Boundary Explorer

Interstellar Boundary Explorer – satelita naukowy amerykańskiej agencji kosmicznej NASA mający wykonać pierwszą mapę obszarów leżących na granicy Układu Słonecznego i przestrzeni międzygwiezdnej. Stanowi część programu Small Explorer. IBEX został ...

THEOS

THEOS – tajlandzki satelita przeznaczony do obserwacji powierzchni Ziemi: kartografii, monitorowania rolnictwa, zarządzania lasami, monitorowania wybrzeży i oceny ryzyka powodzi. Właścicielem satelity jest tajlandzka agencja GISTDA, a misję finan ...

Amaltea (księżyc)

Amaltea – największy z wewnętrznych księżyców Jowisza, odkryty przez Edwarda E. Barnarda w 1892 roku. Była pierwszym odkrytym satelitą Jowisza po księżycach galileuszowych. Barnard dostrzegł ją za pomocą 91 cm refraktora z Obserwatorium Licka koł ...

Amos (satelita)

Amos – zespół izraelskich satelitów telekomunikacyjnych, należących do prywatnego konsorcjum Spacecom. Zostały zbudowane przez Israel Aerospace Industries. Nazwa serii jest akronimem od słów Affordable Modular Optimized Satellite, równocześnie je ...

Ariel (księżyc)

Ariel – jeden z pięciu największych satelitów Urana. Został odkryty przez Williama Lassella w 1851, równocześnie z Umbrielem. Wszystkie duże księżyce Urana są zbudowane z około 40–50% zamrożonej wody zmieszanej ze skałami, są to nieco większe kaw ...

Astérix (satelita)

Astérix – pierwszy francuski sztuczny satelita, umieszczony na orbicie 26 listopada 1965 roku przez rakietę typu Diamant A, która wystartowała z kosmodromu Hammaghir w Algierii. Francja stała się wtedy szóstym państwem posiadającym własnego satel ...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie